بررسی طراحی معماری حسینیه و تکیه

بررسی طراحی معماری حسینیه و تکیه

در طراحی حسینیه های معاصر به صورت یک بنای منفرد، سرپوشیده که فقط در ماههای محرم و صفر درهای آن رو به مردم گشوده می شود مفاهیم بسیاری گم شده است. حسینیه ها به عنوان تجلی کالبدی ماهیت پیام عاشورایی دارای ارزش های و اصول نهفته ای است . این حسینیه ها به عنوان (تنها فضای باز شهری با عملکرد مذهبی) در شهرسازی مسلمین منحصر به فرد می باشند. مراسم ماه محرم و تاریخچه عزاداری در فرهنگ ایرانی به تحلیل ویژگی های حسینیه بزرگ و کوچک زواره در قالب کیفیت فضایی، کیفیت بصری، نسبت درون و برون و مفاهیم نمادین خواهد پرداخت. بر این اساس سعی در استخراج اصول ارزشی حاکم بر این حسینیه ها خواهد نمود. حسینیه ها مظهر پیوند بین زمان، مکان و مردم هستند و در واقع تجلی دهنده ی پیام «کل یوم عاشورا و کل ارض کربلا» می باشند و با الگو گیری از معارف اسلامی، با پیوستگی درون و برون کالبدی، عالم درون و برون فرد رابا هم می آمیزد و فرد را در هیچ موقعیتی، چه رفتار فیزیکی و چه تصورات ذهنی به خود وانمی گذارد و همواره او را از عالم درون به عالم برون ذاتی رهنمون می شود. شناخت و به کارگیری این اصول که نشات گرفته از تفکرات ارزشمندیست، برای تداوم مفاهیم غنی اسلامی در شهرسازی در جهت هویت بخشیدن به بناها و در کل به شهر ایرانی کمک موثری خواهد بود.از نظر کارکرد شباهتهای زیادی با یکدیگر دارند. که این امر تمایز کامل آنها را مشکل می سازد. با این حال می توان گفت که تکه توع گستردهتری از بناها را شامل میشود. تکایا کاربرد وسیع تری نسبت به حسینیه ها دارند. تکایا صرفا کاربرد مذهبی نداشته، بلکه نمایش های آیینی و حماسی نیز در آن انجام می شده است. در تکیه ها سکویی در وسط برای اجرای نمایش در نظر میگرفتند. یکی از معروفترین تکایا، تکیه دولت بوده که ناصرالدین شاه پس از دیدن تئاترهای اروپایی و متأثر از آنها، دستور ساخت آن را داد. در این تکیه نمایش های رزمی، تعزیه خوانی، شبیه خوانی و داستانهای عامیانه به روی صحنه می رفت. در سال ۱۳۳۰ هدر دوران پهلوی این تکیه به طور کامل تخریب شد. از نظر معماری تکیه مزبور موردی ویژه و استثنا بوده است.در وسط صحن تکایا سکویی بلندتر از سطح زمین حدود یک متر به شکل دایره یا هشت ضلعی به قطر بین تا متر تعبیه می شد که به منزله سن فضای نمایش به کار می رفت. در اطراف صحن حیاط نیز اتاقها یا حجره هایی در دو طبقه ساخته میشد. که معمولاً حجره های پایین مخصوص آقایان و غرفه های بالا مخصوص بانوان بوده است.حسینیه در ایران به مکانی گفته میشود که در ماههای محرم و صفر در آن مراسم سوگواری و عزاداری سالار شهیدان امام حسین (ع) برگزار میشود و نام آن نیز برگرفته از همین معنا است.از دورهٔ صفویه به جهت توجه ویژهای که معطوف عزاداری ماه محرم شد، حسینیه های بسیاری در نقاط مختلف ایران بنا گردید و باراکز محلات و میدانهای شهر و روستا به گونه ای طراحی و ساخته شدند، که به عنوان تکیه و حسینیه در ایام عزاداری مورد استفاده قرار بگیرند. از این گروه می توان تعداد زیادی را در مناطق مرکزی ایران مانند یزد و نایین شناسایی کرد. حسینیه های مناطق مرکزی، شمال، شمال غربی، غرب و جنوب ایران از نظر معماری تفاوت های زیادی با یکدیگر دارند. در این میان نوع مربوط به مناطق مرکزی ایران عمومیت بیشتری دارند و از طراحی و ساخت نسبتاً همسانی برخوردار میباشند. در این نوع از حسینیه ها عناصر مشترکی وجود دارند که عبارتند از : - صحن مرکزی روباز که مورد استفاده دسته های عزاداری قرار می گیرد. – ایوان ها، شاه نشین ها و تاق نماهای یک طبقه یا دو طبقه دور تا دور صحن که مورد استفاده شرکت کنندگان در عزاداری قرار می گیرد. - نمازخانه و فضای اصلی سر پوشیده. - فضاهای مورد نیاز دیگر مانند آشپزخانه، وضو خانه، آب انبار و ... در بعضی از حسینیه ها سکوی نیز در وسط برای اجرای شبیه خوانی و تعزیه خوانی می ساختند. مصالح مورد استفاده در این حسینیه ها خشت خام و آجر و پوششهای آنها تاق و گنبد و در مواردی تیرپوش است و تزییناتی مانند آجرکاری، کاری، آیینه کاری دارند. از جمله تکایا و حسینیه هایی که تزیینات غنی دارند، می توان تکیه معاون الملک کرمانشاه و حسینیه امینی های قزوین و حسینیه مشیریه شیراز را نام برد.در یزد محوطه و فضای تکیه بزرگ امیر چخماق با ساخت و سازهای شهری و خیابان کشیها، از میان رفته است. اما در کنار میدان هنوز بخشی از بنای تکیه مرتفع، پله پلهای و مزین به کاشی کاریهای زیبا واقع است. تقارن، تعادل و زیبایی این بنا آن را به عنوان یکی از عناصر شاخص شهر یزد تبدیل کرده است.
زمان شکل گیری حسینیه ها در ایران
حسینیه ها احتمالاً از زمان صفویان شکل گرفته اند و به همین دلیل آن را باید به نسبت تکیه، مکان مذهبی جدیدی دانست، زیرا قدمت تکیه حداقل به دوره آل بویه باز می‌گردد. البته باید اشاره کرد که تثبیت ساختار فضایی حسینیه در زمان قاجاریه انجام شد.
حسینیه ها ساختار معماری ساده ای دارند که با شکل منظم هندسی، فضای سرپوشیده ای را برای تجمع مردم به نیت سوگواری برای سالار شهیدان فراهم می‌کنند. در این خصوص باید به این نکته اشاره کرد که ساختار کلی حسینیه ها غالبا به یک شکل است و برجسته شدن یک حسینیه بر اساس تزئینات داخلی و خارجی آن است که با ماهیت معماری آن ارتباطی ندارد.
کد : 3264
تاریخ انتشار : شنبه 7 بهمن 1396
print
نظرات : 0

 ارسال نظرات

مخاطبان گرامی، برای انتشار نظرات لطفا نکات زیر را رعایت فرمایید:

  1. نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  2. نظرات حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های اسلامی منتشر نمی‌شود.
  3. نظرات بعد از ویرایش ارسال می‌شود.
مسابقه طراحی معماری 2018

مسابقه طراحی معماری 2018

دوشنبه 04 تير 1397 0 نظر

برندگان طراحی آسمانخراش مسابقه ایولو 2018

برندگان طراحی آسمانخراش مسابقه ایولو 2018

چهارشنبه 05 ارديبهشت 1397 0 نظر

مجله معماری ایولو (eVolo) طبق برنامه مسابقات هر ساله خود لیستی از برندگان طراحی آسمان خراش را معرفی نموده است. در حالی که این رقابت سیزدهمین سال برگزاری خود را سپری می کند چشم انداز بی نظیری از طراحی ...

تهران؛ مهمان ویژه‌ نمایشگاه جهانی دانشکده‌ معماری ملبورن

تهران؛ مهمان ویژه‌ نمایشگاه جهانی دانشکده‌ معماری ملبورن

سه شنبه 21 فروردين 1397 0 نظر

تهران؛ مهمان ویژه‌ نمایشگاه جهانی دانشکده‌ معماری ملبورن: نمایشگاه جهانی پروژه‌های معماری و شهرسازی دانشکده‌ی معماری و شهرسازی دانشگاه ملبورن استرالیا (GAP) Global Architecture Profiling در تاریخ ۲۸...

رتبه 54 ایران در بین 97 کشور برتر جایزه A Design

رتبه 54 ایران در بین 97 کشور برتر جایزه A Design

يکشنبه 27 اسفند 1396 0 نظر

مسابقات معماری A Design Award پایان هر سال 97 کشور را که بهترین فعالیت را در حوزه طراحی، هنر و معماری داشته اند را معرفی می کند. در این رتبه بندی ایالات متحده بار دیگر رتبه اول را در زمینه طراحی بین 9...

فراخوان مسابقه 24H، مسابقه ای فراتر از خلاقیت

فراخوان مسابقه 24H، مسابقه ای فراتر از خلاقیت

دوشنبه 14 اسفند 1396 0 نظر

موضوع: مسابقه 24 ساعته - دوره ی 23- bigData نوع مطلب: اعلامیه مسابقه (ایده ها) برگزارکننده: Ideasforward آخرین مهلت ثبت نام: 18 فروردین (7 آوریل) 11:49 قبل از ظهر (London GMT + 0:00) آخرین مهلت ارسال...

پروژه های خود را در جایزه فستیوال معماری 2018 ثبت کنید

پروژه های خود را در جایزه فستیوال معماری 2018 ثبت کنید

سه شنبه 08 اسفند 1396 0 نظر

وقت آن است که زمان بندی طراحی و اجرای پروژه های خود را آغاز کنید. جشنواره بین المللی معماری (World Architecture Festival Awards) در 11 سالگی خود به سر می برد و این بار توسط مسئولین آمستردام را به عنوا...

ساختمان «اُرسی‌خانه»، فینالیست و نامزد دریافت جایزه‌ معمار خاورمیانه در سال ٢٠١٧

ساختمان «اُرسی‌خانه»، فینالیست و نامزد دریافت جایزه‌ معمار خاورمیانه در سال ٢٠١٧

شنبه 07 بهمن 1396 0 نظر

ساختمان «اُرسی‌خانه»، فینالیست و نامزد دریافت جایزه‌ معمار خاورمیانه در سال ٢٠١٧ در کشور امارات متحده عربی شد. این ساختمان؛  اثر استودیوی معماری کیوانی و همکاران است و معماران این پروژه نیما کیوانی و ...

مسابقه طراحی نمای ادراری

مسابقه طراحی نمای ادراری

شنبه 07 بهمن 1396 0 نظر

متریال پنل نورانی CELESTE

متریال پنل نورانی CELESTE

دوشنبه 11 دي 1396 0 نظر

متریال پنل نورانی CELESTE یک بوم شیشه ای یا رزین بوده که می توان نور را به صورت یک خاصیت رسانه ای در آن به کار برد. این محصول به یک نور پس زمینه فعال شده و عمق و کیفیت بی نظیری را ارائه می دهد و در بس...

نمایش انرژی های نو و تکنولوژی های نوین ساختمان در نمایشگاه محیط زیست تهران

نمایش انرژی های نو و تکنولوژی های نوین ساختمان در نمایشگاه محیط زیست تهران

پنجشنبه 05 اسفند 1395 0 نظر

شرکت راهکار تجارت مدیریت کوشا از روز جمعه ۶ اسفند ماه به صورت همزمان مجری دو نمایشگاه بین المللی محیط زیست و انرژی های نو، تجدید پذیر، بهره وری و صرفه جویی و نمایشگاه نما، سازه و تکنولوژی های نوین ص...

24/7 Help center

روش‌های مختلف پرداخت

برای راحتی و اطمینان شما پردخت مطمئن و امن با استفاده از همه کارت‌های بانکی عضو شبکه شتاب و یا پرداخت در محل را فراهم آورده ایم.

24/7 Help center

تحویل سریع

بلوط با ارسال سریع‌ و پرداخت در محل، لذت خریدی متفاوت را برای شما فراهم کرده است تا اسوده و راحت خرید نمایید

24/7 Help center

24/7 خدمات پس از فروش

جهت راحتی شما کارفرمایان و خریدارن در هفت روز هفته به صورت 24 ساعت پاسخگوی شما عزیزان هستیم

تمامی حقوق این وب سایت متعلق به شرکت بلوط می باشد.